Թեմայի անվանումը՝ <<Համար  մեկ  նյութը Երկրագնդում՝  Ջուր>>

Հարցադրումներ.

1. Ջուրը՝ համար մեկ նյութն է Երկրագնդում, ինչու՞։
Ջուրը համար մեկ նյութն է, որովհետև առանց դրա կյանք գոյություն չունի։ Այն կենսական նշանակություն ունի բոլոր կենդանի օրգանիզմների համար, կազմում է կենդանի բջիջների մեծ մասը, մասնակցում է կենսաքիմիական ռեակցիաներին, օգտագործվում է կենցաղում, արդյունաբերությունում և գյուղատնտեսությունում։

2. Որո՞նք են ջրի ֆիզիկական հատկությունները, թվարկեք.

• Անգույն, անհոտ, անճաշ հեղուկ
• Սառում է 0°C-ում, եռում՝ 100°C-ում (նորմալ ճնշման տակ)
• Բարձր ջերմունակություն ունի
• Լավ լուծիչ է շատ նյութերի համար
• Խտությունը՝ 1 գ/սմ³ (4°C-ում)
• Տարածում է ջերմությունը դանդաղ՝ ջերմային բալանս ապահովելով

3. Որո՞նք են ջրի քիմիական հատկությունները, այսինքն ջրի փոխազդեցությունը պարզ և բարդ նյութերի հետ, գրեք ռեակցիաների հավասարումները.

• Մետաղների հետ՝
  2Na + 2H₂O -2NaOH + H₂-\{2Na + 2H₂O — 2NaOH + H₂}2Na + 2H₂O -2NaOH + H₂
• Աքսիդների հետ՝
  SO₃ + H₂O — H₂SO₄\{SO₃ + H₂O -H₂SO₄}SO₃ + H₂O — H₂SO₄
• Բազային օքսիդների հետ՝
  CaO + H₂O — Ca(OH)₂\{CaO + H₂O Ca(OH)₂}CaO + H₂O  Ca(OH)₂
• Հիդրոլիզման նյութերի լուծում՝
  NH₄Cl + H₂O — NH₄⁺ + Cl⁻\NH₄Cl + H₂O — NH₄⁺ + Cl⁻}NH₄Cl + H₂O — NH₄⁺ + Cl⁻

4. Ի՞նչ է ծանր ջուրը և որտե՞ղ են այն կիրառում։
Ծանր ջուրը (D₂O) ջուր է, որտեղ ջրածնի ատոմները փոխարինված են դեյտերիումով՝ H-ի իզոտոպով։
Օգտագործվում է՝

• Ատոմային ռեակտորներում որպես դանդաղեցուցիչ
• Գիտական փորձերում և նեյտրոնային ուսումնասիրություններում

5. Որո՞նք են ջրի օրգանոլեպտիկ հատկությունները, ո՞րը է համարվում մաքուր խմելու ջուր։
Օրգանոլեպտիկ հատկություններ՝

• Գույն, հոտ, համ, թափանցիկություն։
  Մաքուր խմելու ջուրը՝
• Պետք է լինի անգույն, անհոտ, հաճելի համով, չպարունակի վնասակար նյութեր կամ մանրէներ։

6. Ի՞նչ վնասակար հատկություններ ունի քլորով հագեցած ջուրը։

• Քլորի ավելցուկը կարող է առաջացնել ալերգիա, մաշկի գրգռում
• Կուտակվելով՝ կարող է վնասել լյարդը և երիկամները
• Կարող է փոխազդել օրգանական նյութերի հետ՝ առաջացնելով քաղցկեղածին միացություններ

7. Ջրի աղտոտման տեսակները որոնք են.

• Քիմիական (թունավոր նյութեր, թթուներ, ծանր մետաղներ)
• Կենսաբանական (բակտերիաներ, վիրուսներ)
• Ֆիզիկական (աղտոտող մասնիկներ, թափոններ, ռադիոակտիվ նյութեր)

8. Ի՞նչ է կոշտ ջուրը և ինչպե՞ս են այն վերացնում։
Կոշտ ջուրը պարունակում է կալցիումի և մագնեզիումի իոններ։
Վերացման եղանակներ՝

• Եռացնելով (կլանում է հիդրոքսիդներ)
• Քիմիական նյութերով (սոդա, ֆոսֆատներ)
• Իոնափոխանակային ֆիլտրեր օգտագործելով

9. Ջրի մաքրման ինչպիսի՞ տարբերակներ գիտեք։

• Ֆիլտրացում
• Եռացում
• Քլորացում
• Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթում
• Օզոնացում
• Հակադարձ օսմոս

10. Ինչու՞ են ասում. <<Առանց ջրի կյանք չկա…>>
Քանի որ բոլոր կենդանի օրգանիզմները (բույսեր, կենդանիներ, մարդ) պարունակում են ջուր և կախված են ջրից՝ կենսագործունեության, նյութափոխանակության, ջերմակարգավորման և բջիջների կառուցվածքի համար։ Ջուրը համարվում է կյանքի հիմքը։

1.Գտնել 1000 թվի ներկայացումը 10-ի աստիճանի տեսքով:

4) 10³

2 Ո՞ր պնդումն է ճիշտ:

2) Զույգ և կենտ թվերի արտադրյալը զույգ է:

3․150 թիվը փոքրացրեցին իր մասով: Ի՞նչ թիվ ստացան:

3) 90

4․Քանի անգամ է պետք ամենափոքր երկնիշ թվին ամենամեծ երկնիշ թիվը գումարել՝ ամենափոքր քառանիշ թիվը ստանալու համար:

2) 10

5․Եղբայրը 16 տարեկան է: Նա չորս անգամ մեծ է քրոջից: Քանի՞ տարով է եղբայրը մեծ քրոջից:

3) 12

6 ․Հինգհարկանի շենքն ունի 4 մուտք: Մուտքերից յուրաքնչյուրի ամեն հարկում կա 3 բնակարան: Արտադրյալներից ո՞րն է երկու մուտքերի բնակարանների քանակը:

2)2.3.5

7.Արմենը մտապահել է է 3, 4, 5, 6, 7 թվանշաններով գրառվող և առանց թվանշանների կրկնության թիվ: Կարենը փորձում է կռահել մտապահ ված թիվը: Որքա՞ն է մեկ փորձից այդ թիվը կռահելու հավանակա նությունը, եթե այդ թիվը երկնիշ է:

4) 1/20

8.y = 1/x ֆունկցիայի վերաբերյալ ո՞ր պնդումն է ճիշտ:

2) Բացասական x-երի համար -ը անընդհատ է: y = 1/x

9 Պարզեցնել (p + q) ^ 3 — 3pq(p + q) արտահայտությունը:

3 ) p³ + q³

10.3 * (x + y) ^ 2 + (x — 3y) ^ 2 արտահայտությունը ձևափոխել կատարյալ տեսքի բազմանդամի

4x ² + 12xy ²

11. Քանի՞ տարր ունի A = \{- 2; 0; 3/4; 4; 5\} = \{- 3, — 2; 0, 4; 5 1/3\} մությունների հատումը:

3)3

12)Ո՞րն է 0,9-ից փոքր և իր տասնորդական գրառման մեջ 9 թվանշան չպարունակող ամենամեծ իրական թիվը:

2) 0,(8)

«Անտառում» բանաստեղծությունը խոսում է բնության գեղեցկության ու խաղաղության մասին։ Սահյանն ասում է, որ անտառում ամեն ինչ հանգիստ է, ծառերն ու օդը նույնպես կարծես խոսում են իրենց լեզվով։ Անտառի հանգստությունը տալիս է մարդու հոգուն ուժ ու մաքրություն։ Բանաստեղծությունը պարզ է, բայց լիքը ջերմությամբ։ Մարդիկ երբեմն գտնում են հանգիստ բնության մեջ, որովհետև այն տալիս է համերաշխություն ու խաղաղություն։

Բանաստեղծությունը՝

Անտառում ամպի ծվեններ կային,
Կապույտ մշուշներ կային անտառում.
Օրոր էր ասում աշունն անտառին.
Բայց դեռ անտառի քունը չէր տանում։

Շշուկներ կային անտառում այնքա՜ն
Եվ խոնավ-խոնավ բուրմունքներ կային….
Իրար փաթաթված ստվեր ու կածան,
Ու հետքե՜ր, հետքե՜ր, հետքե՜ր մարդկային։

Եղյամն էր սնկի գլուխն արծաթում,
Մրսում էր կարծես վայրի նշենին,
Հանգստանում էր հողմը բացատում՝
Ականջն ամպրոպի ազդանշանին։

Եղնիկի հորթը, մամուռը դնչին,
Թռչում էր իր մոր բառաչի վրա,
Եվ որսկանը թաց խոտերի միջին
Կորած հետքերն էր որոնում նրա։

Փայտահատը հին երգն էր կրկնում
Եվ տաք սղոցն իր յուղում էր կրկին,
Թեղին անտարբեր ականջ էր դնում
Տապալված կաղնու խուլ հառաչանքին։

Անտառապահի տնակի առաջ
Խարույկն իր խաղաղ ծուխն էր ծածանում,
Եվ խարույկի մոտ եղևնին կանաչ
Սոճու հետ սիրով զրույց էր անում…

Անտառում խորին խորհուրդներ կային
Եվ արձագանքներ կային անտառում,
Օրոր էր ասում աշունն անտառին,
Սակայն անտառի քունը չէր տանում։­

1. Գտնել (-4;7] միջակայքի պատկանող բոլոր ամբողջ թվերի գումարը

-3+(-2)+(-1)+0+1+2+3+4+5+6+7=22

2. Գնտել 4 հայտարարով բոլոր կանոնավոր կոտորակների արտադրյալի հակադարձը

3. Որքանով կփոքրանա թիվը, եթե նրա գրության հարյուրյակների կարգում գրված 8 թվանշանը փոխվի 3-ով

800-300=500

Պատ․՛ 500-ով

4. Նշված թվանշաններից ո՞րը պետք է գրված լինի *-ի փոխարեն,որպեսզի 71*5 քառանիշ թիվը բաժանվի և 5-ի և 3-ի

2,6,1,3

13+2=15

Պատ․՛ 7125

5. 1կգ-ը 1 տոննայի ո՞ր մասն է կազմում

1 կգ/ 1000 կգ =1/1000

Պատ․՛ 3-րդ

6. y=5x²-6 ֆունկցիայի վերաբերյալ ո՞ր պնդումն է ճիշտ

1) Ֆունկցիայի գրաֆիկը y-ների առանցքը հատում է (0, −6) կե- տում և դրա համաչափության առանցքը y = 0 ուղիղն է:

2) Ֆունկցիայի գրաֆիկը y-ների առանցքը հատում է (0; 6) կե- տում և դրա համաչափության առանցքը y = 0 ուղիղն է:

3) Ֆունկցիայի գրաֆիկը y -ների առանցքը հատում է (0; 6) կե- տում և դրա համաչափության առանցքը x = 0 ուղիղն է:

4) Ֆունկցիայի գրաֆիկը y-ների առանցքը հատում է (0, −6) կետում և դրա համաչափության առանցքը x = 0 ուղիղն է:

Պատ․՛ 4-րդ

7. Գտնել (∞;7] և (4;+∞) բազմությունների հատումը

Պատ․՛(4;7]:

8. Գտնել 4xy³ և — 3x²y միանդամների արտադրյալին հավասար միանդամի աստիճանը:

Պատ․՛ 7

1. Խորանարդի ծավալը 125 է։

1) a³=125, a=5

2) S=6 x 25=150

3) d²=3 x 25=75

2. Խորանարդի ծավալը 64 է:

1) a³=64, a=4

2) S=6 x 16=96

3) d²=3 x 16=48

3. Խորանարդի ծավալը 8 է:

1) a³=8, x=2

2) S=6 x 4=24

3) d²= 3 x 4=12

4. Խորանարդի ծավալը 27 է:

1) a³=27, a=3

2) S= 6 x 9=54

3) d²=3 x 9=27

5. Խորանարդի ծավալը 216 է:

1)a³=216, a=6

2) S=6 x 36=216

3) d²=3 x 36=108

6. Խորանարդի կողի երկարությունը 4 է:

1) a=4, V=4³=64

2) S=6 x 16=96

3) d²=3 x 16=48

7. Խորանարդի կողի երկարությունը 5 է:

1) a=5, V=5³=125

2) S=6 x 5=30

3) d²=3 x 25=75

Հալոգեններ 7րդ խմբի գլխավոր ենթախումբ, թթվածին 6րդ խմբի գլխավոր ենթախումբ,

Ֆիզիկական երևույթների ժամանակ նոր նյութեր չեն առաջանում

Քիմիական փոխարկում — առաջանում էն նոր նյութեր, ներ ֆիզիկական քիմիական և ֆիզոլոգիական հատկություններով

Ջերմության անջատումը և կլանումը , գույնի փոփոխություն, հոտի անհետացում կամ առաջացում