ԹԵՄԱՅԻ ԱՄՓՈՓՈՒՄ. ԲՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ.

  1. Հայլիները լինում են՝ ա) միայն հարթ բ)միայն ուռուցիկ գ )միայն գոգավոր դ)հարթ,ուռուցիկ և գոգավոր
  2. դ)հարթ,ուռուցիկ և գոգավոր
  3. Լույսն օդից ջրի մեջ անցնելիս ճառագայթի բեկման անկյունը՝ ա)փոքր է անկման անկյունից բ)մեծ է անկման անկյունից
  4. ա)փոքր է անկման
  5. Ոսպնյակները լինում են՝ ա)միայն հավաքող բ)միայն ցրող գ)հավաքող և ցրող
  6. գ)հավաքող և ցրող
  7. Նորմալ աչքի լավագույն տեսողության հեռավորությունն է՝ ա) 35 սմ բ) 40 սմ գ) 25 սմ դ)15 սմ
  8. գ) 25 սմ
  9. Լույսի անդրադարձման անկյունը՝ ա)մեծ է անկման անկյունից բ)հավասար է անկման անկյանը գ) փոքր է անկման անկյունից
  10. բ)հավասար է անկման անկյանը

ԹԵՄԱՅԻ ԱՄՓՈՓՈՒՄ

Ընտրե՛ք ճիշտ տարբերակը։

  1. Հայլիները լինում են՝ ա) միայն հարթ բ)միայն ուռուցիկ գ )միայն գոգավոր դ)հարթ,ուռուցիկ և գոգավոր
  2. Լույսն օդից ջրի մեջ անցնելիս ճառագայթի բեկման անկյունը՝ ա)փոքր է անկման անկյունից բ)մեծ է անկման անկյունից
  3. Ոսպնյակները լինում են՝ ա)միայն հավաքող բ)միայն ցրող գ)հավաքող և ցրող
  4. Նորմալ աչքի լավագույն տեսողության հեռավորությունն է՝ ա) 35 սմ բ) 40 սմ գ) 25 սմ դ)15 սմ
  5. Լույսի անդրադարձման անկյունը՝ ա)մեծ է անկման անկյունից բ)հավասար է անկման անկյանը գ) փոքր է անկման անկյունից
  6. Ո՞ր անկյունն է կոչվում լույսի բեկման անկյուն։
  7. Ի՞նչ է շանթարգելը։
  8. Ո՞ր երևույթն է կոչվում ապամագնիսացում։
  9. Ի՞նչ գույնի ճառագայթներից է կազմված սպիտակ լույսը։
  10. Լույսի քա՞նի աղբյուր գիտեք,թվարկեք օրինակներ

Գործնական քերականություն

Հոլովի՛ր աթոռ, քույր, մարդ բառերը։

Ուղղական (ո՞վ, ի՞նչ) — աթոռ, քույր, մարդ

Սեռական (ո՞ւմ, ինչի՞) — աթորի, աղջկա, մարդու

Տրական (ո՞ւմ, ինչի՞ն) — աղջկան, աթոռին, մարդուն

Բացառական (ումի՞ց, ինչի՞ց) — աթոռից, աղջկանից, մարդուց

Գործիական (ումո՞վ, ինչո՞վ) — աթոռով, աջկանով, մարդով

Ներգոյական (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ) — աթոռի մեջ, աղջկա մեջ, մարդու մեջ։

2. Առանձնացրո՛ւ անձնանիշ և իրանիշ գոյականները:

Գունդ, գնդապետ, գնդացիր, Եգիպտոս, եգիպտացի, եգիպտացորեն, թիզ, թզուկ, ձիակառք, կառապան, վաճառատուն, վաճառական, ուղեվարձ, ուղևոր, վերելք, վիրաբույժ, հնդկացի, հնդկացորեն, հայ, Հայաստան, դերբայ, դերասան, հացաբույս, հացթուխ, խոհարար, խոհանոց, լրագիր, լրտես, հետախույզ, հետևանք:

3. Առանձնացրո՛ւ թանձրացական և վերացական գոյականները:Երամ, հույս, կասկած, պատիվ, վերարկու, ճաշակ, ճաշ, կարոտ, ծխախոտ, գութ, նախանձ, երաժիշտ, բնավորություն, քար, արձագանք, ծառ, հուշ, հուշարձան, վախ, նկար, բողոք, դասագիրք:

4.Ածանցների օգնությամբ հասարակ գոյականները դարձրո՛ւ անձնանուններ:Լույս։ — լուսիկ, լեռ — Լեռնուհի, գառ — Գառնիկ, թագ — Թագուհի, նազ — Նազենի, վարս — Վարսինե, վարդ — Վարդուհի, ցող — Ցողիկ, արծիվ — Արծվիկ, սաթ — Սաթիկ, խաչ — Խաչիկ :Օրինակ՝ լեռ-Լեռնիկ, Լեռնուհի:

5.Առաջին շարքի գոյականների հոմանիշները գտի՛ր երկրորդ շարքում և գրի՛ր կողք կողքի:

ա. սարսափ, ավարտ, գրոհ, տանջանք, ծիծաղ, որոշում:
բ.  հարձակում, տառապանք, քրքիջ, ահ, վճիռ, վերջ:

սարսափ — ահ, ավարտ — վերջ, գրոհ — հարձակում, տանջանք — տառապանք, ծիծաղ — քրքիջ, որոշում — վճիռ

ա. հոտ, բողոք, հռչակ, ցավ, վախ, զայրույթ:
բ.   համբավ, կսկիծ, ցասում, գանգատ, բույր, երկյուղ:

հոտ — բույր, ցավ — կսկիծ, վախ — երկյուղ, զայրույթ — գանգատ

6.Յուրաքանչյուր շարքից վերցրո՛ւ մեկական գոյական և կազմի՛ր վեց բարդ գոյական:

ա. գիր, քաղաք, ծով, որս, լեռ, զարկ:
բ.  նկար, շղթա, սեղան, երակ, պետ, գող:

ա. գրասեղան, քաղաքապետ, ծովանկար, որսագող, լեռնաշղթա զարկերակ:

ա. մայր, պատկեր, ավազակ, ճակատ, գինի, պար:
բ.  սրահ, մարտ, գործ, խումբ, պետ, տուն:
 

ա. Մայրապետ, պատկերասրահ, ավազակախումբ, ճակատամարտ, գինեգործ, պարատուն:

7Առաջին շարքի գոյականներից և երկրորդ շարքի վերջածանցներից հնարավոր բոլոր տարբերակներով կազմի՛ր ածանցավոր գոյականներ:
ա. արհեստ, խմոր, թագ, գազան, հավաք, հեծանիվ, որս, զինվոր, դատ, ճանապարհ, բառ, ներկ, առևտուր, երշիկ, խորհուրդ:
բ.  -անոց, -ական, -արար,- որդ, -ավոր, -արան, -եղեն:

արհեստանոց, արհեստարան, արհեստավոր, արհետարան

խմորեղեն

թագավոր

գազանանոց, գազանական

հավայքական, հավաքարար

հեծանվորդ

որսորդ

զինվորական

դատական, դատավոր

ճանապարհորդ

բառարան, բառական, առանոց

ներկարան,ներկեղեն

առևտրական

երշիկեղեն, երշիկարան

խորհրդական, խորհրդարար, խորհրդաոր, խորհրդարան:

8.Տրված գոյականների հոլովված ձևերը դարձրո՛ւ ուղիղ:

Երկնքի-երկինք, ծերունու-ծերունի, տան-տուն, քրոջ-քույր, տարվա-տարի, առվի-առու, մարդու-մարդ, խմբում-խումբ, սրտից-սիրտ, մոր-մայր, ծաղկով-ծաղիկ, փշատենու-փշատենի, գարնան-գարուն, կավճով-կավիճ, վշտից-վիշտ, մանկության-մանկություն, պատվով-պատիվ, տիրոջ-տեր, շարժման-շարժում, ամուսնու-ամուսին, թփի-թուփ, արյան-արյուն, հաշվից-հաշիվ, աշնան-աշուն, անկյան-անկյուն, կնոջից-կին, քեռու-քեռի, որդու-որդի, ձյան-ձյուն, ձկան-ձուկ, գրկից-գրիկ, աղավնու-աղավնի, գրքում-գիրք, շան-շուն:

Գործնական քերականություն

Գոյականների կրած փոփոխությունները հոլովների միջոցով կոչվում է հոլովում: Բառերը թեքվում կամ փոփոխության են ենթարկվում սեռական հոլովից:

1.Հոլովի՛ր գիրք, ամպ, սեղան բառերը։

Ուղղական (ո՞վ, ի՞նչ)Գիրք,ամպ,սեղան

Սեռական (ո՞ւմ, ինչի՞)Գրքի,ամպի,սեղանի

Տրական (ո՞ւմ, ինչի՞ն)Գրքին,ամպին,սեղանին

Բացառական (ումի՞ց, ինչի՞ց)Գրքից,ամպից,սեղանից

Գործիական (ումո՞վ, ինչո՞վ)Գրքով,ամպով,սեղանով

Ներգոյական (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ)Գրքի մեջ,ամպի մեջ,սեղանի 

2․Տրված խմբերի գոյականները հոգնակի դարձրո՛ւ և բացատրի՛ր օրինաչափությունը:

Ա Ուժ, տարր, ծով, նաև, կույտ, բերդ, շենք: Ուժեր, տարրեր, ծկույտեր,բերդեր։

Բ. ճանապարհ, գաղտնիք, հրաշք, մեքենա, շրջան, շինություն, նավահանգիստ: Ճանապարհներ, գաղտնիքներ, հրաշքներ, մեքենաներ, շրջաններ, շինություններ, նավահանգիստներ:

Գ. Գառ, դուռ, մատ, մուկ, թոռ, ձուկ, լեռ, բեռ: Գառներ, դռներ, մատներ, մկներ, թոռներ, ձկներ, լեռներ, բեռեր

Դ. Աստղ, արկղ, վագր, անգղ, սանր: Աստղեր, արկղեր, վագրեր,անգղեր, սանրեր։

Ե. Ծովածոց, սուզանավ, դաշտավայր, շնագայլ, հեռագիր, լրագիր: Ծովածոցեր, սուզանավեր, դաշտավայրեր, շնագայլեր, հեռագրեր, լրագրեր: Քարտաշեր, գրագրեր, լեռնագործներ, բեռնակիրներ:

Զ. Քարտաշ, գրագիր, լեռնագործ, բեռնակիր:
Է. Մարդ, կին: Մարդիկ, կանայք ։

Մրցող լաստանավեր (լաստանավ) մաքուր էին ու զարդարված գույնզգույն լաթերով:
Հարդավայրերը (հարթավայր) գարնան հորդացումների ժամանակ գետերը կարող են հակառակ ուղղությամբ հոսել:
օդերևութաբանները (օդերևութաբան) զգուշացնում են քաղաքին սպառնացող նոր ցիկլոնի մասին:
Գետում ջրի մակարդակը բարձրացել էր սառցադաշտերի (սառցադաշտ) պատճառով:
Ջրի հոսանքը դանդաղեցնում են հատակին լցված քարակույտերով (քարակույտ):
Աշխարհի գեղեցիկ ջրվեժներից (ջրվեժ) մեկը` Վիկտորիան, անցյալ դարում է հայտնագործվել եվրոպացիների կողմից:
Շատ ծովախորշերը (ծովախորշ) վերածվել են ցամաքի:

4․Բառակապակցությունն անվանել մեկ բառով:

Օր․՝ յոթ գլխով- յոթգլխանի,․․․

ստրուկի մտքով, լի և առատ, կյանքի հյութ, ցավից լլկված, մոլոր մտքով, սուր ընթացող, խելքը կորցրած, նոր հայտնված, մենակ ապրող, խիստ բարքով, երկար ապրող, նոր եկած, աչքին հաճելի:

5․Բառերի ընդհանուր արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց ուղիղ ձևերը և տրված բառերը բացատրի՛ր արմատների միջոցով:

Ա.Ելևէջ, Իջևան, իջնել, վայրէջք:

Բ.Բանբեր, բանակռիվ, բանաստեղծ, բանասեր:
Գ.Սնափառ, սնամեջ, սնահավատ, սնապարծ:

Գործնական քերականություն

1․ Սյունակներից ընտրել համապատասխան արմատները և կազմել 6 բարդ բառ:

1.Բնություն                                  թղթե                                 

վայրկյան                                  որսալ                                

շեկլիկ                                       հերակալ                                

ձուկ                                           ուղտ                                  

խաղալ                                      չափում

ինձ                                             նկարել 

2. Ձյուն                                      պատճառ                       

մուկ                                           ոսկոր                            

այտ                                            դեղ                                 

միշտ                                          կսկծալ                         

դառը                                           դալար                          

սկիզբ                                          ծաղիկ   

3.Երես                                         մորուք                                   

հոգի                                            հանդես                                   

քնար                                           պաշտել                                 

շեկ                                               հավ                                         

զորք                                             հմայել                                     

լայնություն                                 արձակել

4.Արդար                                       բույլ                                        

սիրտ                                            տունկ                                       

աստղ                                            բեռ                                          

որթ                                               բաց                                          

ուղի                                            հանել

 պատ                                          դատ

5.Ծաղիկ                                       խմոր                                         

ասեղ                                             գորգ                                           

թթու                                             ճառ                                            

ուղի                                             պատել                                        

բաժակ                                         բույլ

պարիսպ                                     տերև         

2․ Բառաշարքերում գտնել և առանձնացնել հոմանիշների 6 զույգ:

 1.Կեղտ, գութ, եղեգնուտ, խիղճ, ավար, թախիծ, կարծիք, օրրան, մորմոք, թալան, իմաստ, հայրենիք, տեսակետ, աղտ:

2.Ձու, նեցուկ, ճաճանչ, պայտ, թարթիչ, վիհ, աշտանակ, արտևանունք,  օշարակ, ճրագակալ, անդունդ ,ճառագայթ, հավկիթ, հենարան:

3.Աքցան,տաղտուկ, խուճապ, գինարբուք, մորմոք, խրախճանք, արգելք, ահ, գուրգուրանք, երկյուղ, խոչընդոտ, գորով, տագնապ, ձանձրույթ:

3․ Տրված բառերին վերջից կամ սկզբից ավելացրու տառեր և ստացիր նոր բառեր:
Աջ
տուն
ունկ
քար
վազ
երան
կար
լոր
պար
աղեղ
շուն
սան
ծուխ
չոր
գիր
բարձ
այլ
բու

4. «Լավություն արա, ջուրը գցիր, ձուկը չիմանա, Աստված կիմանա» առածը նշանակում է՝
Ա. եթե ձուկ ես բռնում, մեկ-մեկ էլ կերակրիր նրան
 Բ. ձուկն Աստծո ստեղծածն է և չի կորչի
 Գ. ուրիշի համար արված լավ գործը չի կորչի
Դ. լավություն արա, ջուրը գցիր, կկակղի, կուտեն
 Ե. լավությունը ձուկ է, այսօր այստեղ է լողում, վաղը՝ այնտեղ:

Առաջադրանքներ դասարանում

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Հետևյալ խնդիրները լուծե՛ք հավասարումներ կազմելու միջոցով.

Տուփի մեջ կոճակներ կային։ Երբ տուփի մեջ դրեցին ևս 30 կոճակ, նրանց քանակը դարձավ 95։ Քանի՞ կոճակ կար տուփի մեջ։

1) x+30=95

2)x=95-30=65

2) Գնացքը A քաղաքից B քաղաքն էր գնում 55 կմ/ժ արագությամբ,

իսկ B-ից A՝ 60 կմ/ժ արագությամբ։ A-ից B գնալու և վերադառնալու

համար, չհաշված կանգառները, գնացքին անհրաժեշտ եղավ 23 ժ։

Քանի՞ կիլոմետր է A-ից մինչև B։

1)s=v*t

2)x:60+x:55=23

3) Գործարանի երեք արտադրամասերում աշխատում են 900

բանվորներ։ Առաջին արտադրամասում բանվորների քանակը 3անգամ մեծ է, քան երկրորդում, իսկ երրորդում 150-ով փոքր է,

քան առաջինում։ Քանի՞ բանվոր է աշխատում ամեն մի արտադրամասում։

1)

2)

4) Առաջադրանքի համաձայն՝ բանվորների բրիգադը պետք է որոշ քանակությամբ մանրակներ պատրաստեր 12 օրում։ Սակայն բրիգադը, օրական պատրաստելով 60 մանրակ, առաջադրանքը կատարեց 8 օրում։ Օրական քանի՞ մանրակ պիտի պատրաստեր բրիգադը՝ առաջադրանքի համաձայն։

14.03.22

Նախագիծ 5-ի ամփոփում

Առաջին տարբերակ

1) Համեմատե՛ք հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

ա) +3 4/5 > -2 1/6,

բ) -6 3/10 < 0:

2) Կատարե՛ք գործողությունները.

(9/100+7/10)-3 2/5=-61 261/100

1)9/100+7/10=9+70 |100=79/100

2)79/100-17/5=79-340|100=-261/100

3)261:100=2 |61

3) Ուղղանկյունանիստի լայնությունը 2 սմ է, երկարությունը՝ 2 սմ-ով

ավելի, իսկ բարձրությունը՝ երկարությունից 1 սմ-ով պակաս։

Գտե՛ք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը։

Լուծում
S = 2 · (5 · 6 + 6 · 4 + 5 · 4)
5 · 6 = 30
6 · 4 = 24
5 · 4 = 20
30 + 24 + 20 = 54 + 20 = 74
2 · 74 = 148
Պատ.՝ 148 սմ քառ.

4) Որոշե՛ք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝

313սմ, 414սմ, 515սմ։ 

Երկրորդ տարբերակ

1) Համեմատե՛ք հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

ե) -416 > -434,

զ) +8 < +849:

2) Կատարե՛ք գործողությունները.

(-11 3/4+10 1/2)-18 5/12=

1)-47/4+21/2=-47+42 |4=89/4

221/12-89/4=221-89 |12-4=132/8

3) Ունենք 2 սմ կող ունեցող մի խորանարդ։ Քանի՞ քառակուսի

սանտիմետրով կավելանա նրա մակերևույթի մակերեսը, եթե

նրա կողը մեծացնենք 1 սմ-ով։

S=2x(2×2+2×2+2×2)

S=24սմ2

S=2x(3×3+3×3+3×3)

S=54սմ2

54-24=30 սմ2

4) Սենյակի ծավալը 40 1/4մ3 է, իսկ բարձրությունը՝ 212մ։ Գտե՛ք նրա

հատակի մակերեսը։

Լուծում

1) հատակի մակերես x բարձրություն = ծավալ
2) 212x=4014մ3
3) 4014:212=18.9մ2

Պատ.`18.9մ2

Երրորդ տարբերակ

1) Համեմատե՛ք հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

ա) -356 < -334,

բ) +8310 > +849:

2) Կատարե՛ք գործողությունները.

(-81 2/5+20 18/25)-60 3/10

410/5+518/25=928 |5=928/5

603/10-928/5=

3) Ուղղանկյունանիստի չափումներն են՝ 5 սմ, 6 սմ, 4 սմ։ Գտե՛ք նրա

մակերույթի մակերեսը։

Լուծում
S = 2 · (5 · 6 + 6 · 4 + 5 · 4)
5 · 6 = 30
6 · 4 = 24
5 · 4 = 20
30 + 24 + 20 = 54 + 20 = 74
2 · 74 = 148
Պատ.՝ 148 սմ քառ.

4) Որոշե՛ք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝

312սմ, 413սմ, 514սմ։ 

312 · 413 · 514 = 65237124

Պատ․՝ 65237124 սմ խոր․

Չորրորդ տարբերակ

1) Համեմատե՛ք հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

ա) -9110  < -823,

բ) 0 < +612:

2) Կատարե՛ք գործողությունները.

(-17 3/10-6 1/5)-14 1/10

3) Ուղղանկյունանիստի չափումներն են՝ 5 սմ, 7սմ, 3 սմ։ Գտե՛ք նրա

մակերույթի մակերեսը։

Լուծում
S = 2 · (5 · 6 + 6 · 4 + 5 · 4)
5 · 6 = 30
6 · 4 = 24
5 · 4 = 20
30 + 24 + 20 = 54 + 20 = 74
2 · 74 = 148
Պատ.՝ 148 սմ քառ.

4) Սենյակի ծավալը 10մ3 է, իսկ բարձրությունը՝ 212մ։ Գտե՛ք նրա

հատակի մակերեսը։

Мое любимое место в Ереване

Мое любимое место на , потому что там красивые места. Я тоже хочу в Джермук. Джермукский водопад – одна из местных природных красот и достопримечательностей. Водопад падает с высоты 72 метра, напоминая волосы девушки, поэтому его называют «Вазы русалки». Арка мечты
Каменная арка высотой 15 метров и шириной 30 метров – чудо природы Джермука. Чтобы добраться до Арки Снов, вы можете просто спуститься по ступеням, ведущим из города, которые проходят через удивительно красивое ущелье. Не забудьте взять с собой фотоаппарат, обязательно сохраните мечту.