Գւրծնական քերականություն

ա, ու, ի, ը, օ, ո, է, ե

դա-սա-տու, հա-յե-լի, մու-րա-բա, բար-ձունք, աղ-ջիկ, խընդ-րել, գըրել, գտ,նել,մըտ-նել, տեսակ-ներ, բաց, փակ, գաղտնա-վանք

Ձայնավորով վերջացող վանկը կոչվում է բաց վանկ

Բաղաձայնով վերջացող վանկը կոչվում է փակ վանկ

Լսվող և միայն տողադարձի ու վանկատման ժամանակ գրվող ը-ով վանկը կոչվում է գաղտնավանք

Ընգծել այն բառերը, որոնցում բաց վանք կա։

խմորագունդ, պերճասուկ, խճուղի, գետնամած, մրցավար, թախծալի, կոշկակար, մտավոր, տարեվերջ

խը-մո-րա-գունդ

պեր-ճա-սուկ

խը-ճու-ղի

գետ-նա-վար

թախ-ծա-լի

կոշ-կա-կար

մը-տա-վոր

տա-րե-վերջ

հայերենում ձայնավորների միջև արտասանվող հնչյունը կեչվում է ձայնակապ ընգծեք որը գրվում է ա,ո ձայնավորներից հետո երբ ա ո յով վերջացող բառին ավելանում է ձայնավոր սկսվող վերջավորությունով ածանց, արմատ կամ հոդակապ։

արքա+յ+ական

գոյական կայարան արքայորթի

Շեշտ

բառի մեջ որև է ձայնավորի ուժգին արտասանությունը կոչվում է շեշտ շեշտը դրվում է բառի վերջին ձայնավորի վրա հայերենում շեշտվում են 6 ձայնավորներից 5-ը

ը-ձայնավորը սովորաբար շեշտ չի ընդունում սակայն կան որոնք առանց ձայնավորի են, այսինքն կազմված են ձայնավորներից օրինակ շխկ դմքժ

Տեքստային խնդիրներ

1․ Հայրը — 10-5=5
5 x 7=35
35+5=40

Քանի՞ տարի հետո հայրը որդուց մեծ կլինի 2 անգամ-20

2․ 8-2=6

6 x 5 =30

30 + 2=32

3 x 8 =24

2x=8

x=4

3․ 7 — 3 =4

4 x 8 = 32

32+3=35

2 x 7 =14

35 — 14 =21

4․12-6=6

6 x 6 = 36

36 + 6= 42

12 x 2 = 24

42-24=18

Թումանյանի մեծ վիշտը

Տեքս

1918 թ. դեկտեմբերի 3-ի առավոտյան Թումանյանը սովորականի պես վերցրեց օրվա լրագրերը, բացեց «Հորիզոն» թերթի թարմ համարը, և այն, ինչ կարդաց այնտեղ, կայծակի պես շանթահարեց նրան. «Բեջարից դեպի Համադան տանող ճանապարհի վրա քյուրդերից սպանվել են դոկտոր Վարդանյան Միքայելը, Թումանյան Արտավազդն ու օրիորդ Սահակյանը` Քաղաքների միության ծառայող»:
Թերթը ձեռքին որդեկորույս հայրը հեկեկում էր, և աշխարհում ոչինչ, ոչինչ չկար, որ մխիթարեր նրան: Իր սիրելի որդին, դեռ 24 տարին նոր բոլորած Արտիկը, որ հոր օրինակով բանաստեղծում ու պիեսներ էր գրում, որ հրապուրված էր ճարտարապետությամբ ու գեղանկարչությամբ և երազում էր Եվրոպայում կրթություն ստանալու մասին, առաջին իսկ կանչով զինվորագրվեց, ու հիմա հավերժ փակել էր աչքերը` խոցված դարանակալ թշնամուց……
Օրերն անցնում էին, բայց վշտի թուխպը չէր լքում Թումանյանին: Առանձնանում էր սենյակում, ժամերով նայում էր որդու դիմանկարին կամ լուռ նստում էր սեղանի մոտ, շիշը դնում էր դիմացը ու սպասում էր Արտիկի վերադարձին:…
Կանցներ մի կարճ ժամանակ և նրա առանց այդ էլ կսկծացող սիրտը նորից կխարանվեր անկրելի ցավից: Ամառային մի օր նա պիտի ստանար երրորդ եղբոր` Արշավիրի մահվան բոթը: Որտե՞ղ էր ավարտը: Մի՞թե վերջ չէր ունենալու դժբախտությունների այդ շղթան, որ խեղդալար դարձած` սեղմում ու սեղմում էր կյանքի պարանոցը` ապրելը վերածելով դժոխային տառապանքի: «Հետզհետե մեր տունն ավերակ է դաոնում մեր հայրենիքում։ Իհարկե, խեղճ նանն էլ չի դիմանալու էսքան հարվածներին»,- գրում էր նա իր զավակներին:
Կյանքը գունաթափվել ու իմաստազրկվել էր: Անկումների ուղին տեսանելի էր առավել քան երբևէ: Ու եթե ժամանակ առ ժամանակ որևէ դեպք կամ իրադարձություն նրան շարժում-արթնացնում էր իր տխրության նիրհից, ապա սոսկ նրա համար, որ վերստին հաստատեր արդեն հաստատվածը:
Հենց այդ տարիներին էր, որ Թումանյանը սկսեց գրել իր նշանավոր քառյակները` իբրև հոգու կենսագրություն, իբրև վեհ իմաստնություն, իբրև կյանքի իրազեկման բանաձև:

Վերլուծություն

Այս հոդվածը հուզիչ ու զգացմունքային է, ներկայացնելով նշանավոր հայ բանաստեղծ ու գրող Հակոբ Օշականի հայր Թումանյանի անձնական ողբերգությունը և նրա սթրեսը, որը հանգեցրել է կյանքի իմաստի և գոյության նկատմամբ անպատասխանատու վերաբերմունքի ձևավորմանը:

Թումանյանի կյանքում ստեղծված իրավիճակները, որոնք ներառում են որդու` Արտիկի մահը և եղբոր մահը, ազդում են նրա զգացմունքային վիճակի վրա, դարձնելով նրա կյանքը լի տառապանքով ու ողբերգությամբ։ Թումանյանը երբեք չի կարողանում հաղթահարել վիշտը, ու նա սկսում է ապրել միայն մտքերով, որի արդյունքում նրա ներաշխարհը դառնում է բացասական, ծավալված ու ողբերգական։

Նկարագրվում է այն, որ Թումանյանը, չնայած մի քանի անգամ փորձում է կյանքին վերադառնալ, ինչպես նշվում է, չի կարողանում դա անել, և այս գործընթացը բնորոշ է նրա տրամադրությանը։ Նրա ստեղծագործությունները, այդ թվում՝ քառյակները, դառնում են կյանքի և վիշտը արտահայտելու միջոցներ՝ մտքերի միջոցով։ Թումանյանը չի կարողանում ապրել «առանց հառաչանքների», և այս իրավիճակը համընկնում է «պատմական մտքի» միակի ճիշտ մեկնաբանության։

Այդ ամենը վերջում հանգեցնում է նրան, որ Թումանյանը մնում է իր մութ ներաշխարհում, իսկ նրա ստեղծագործությունը վերածվում է գորովի ու հոգեբանական մի տեղում, որտեղ նա կարծես թե վերագտնում է միտքը ու խորը իմաստը։

Այս հոդվածը ներկայացնում է Թումանյանի ներքին լարվածությունը և կյանքի վերաբերյալ որդու մահից հետո նրա ընկալած խորը դատարկությունն ու բացակայության ցավը, այն ինչ-որ մեկի կողմից ապրած ցավի ու վշտի վերջնական պատկեր է:

Գործնական քերականություն

1. Կետերը փոխարինի՛ր ներքևում տրված համապատասխան բառերով

Հզոր, խելացի, մեղավոր, կիրթ, հաշտ, պատահաբար, գիտակցաբար, ամոթալի, ագահ

հզոր արծիվն ուխելացի աղվեսը հաշտ էին ապրում

ագահ գյուղացին պատահաբար բռնեց մեղավոր թզուկին

կիրթ մարդիկ նահանջում են ամոթալի գործից

2․ Շարունակի՛ր և ավարտի՛ր տասը նախադասությամբ

3. Նախադասությամբ ցո՛ւյց տուր, թե ի՛նչ են նշանակում հետևյալ բառերը արի, սեր, հոտ, հոր

Արի – Արի գնանք այգի

Սեր – Սերը մի շատ գեղեցիկ զգացում է, որը բխում է սրտից։

Հոտ – Հոտը այդ ծաղիկներից շատ հաճելի էր, թեև ուժեղ։

Հոր – Հոր խորուրդները միշտ պետք են

Favorite school trip

My favorite school trip was Arates. I really enjoyed it, we played quest it wa so much fun. there was two teams red and blue. I was on the blue team, my team was loosing every round but the last round when we had to collect gold the blue team won: I think my team was loosing a lot because i was messing up all the rounds and causing my team to loose. At night we were just talking and laughing with friends having fun in our room, and all of a sudden we heard the police. Because one of the girls that was staying with us called her parents and her parents saw that there was a fireplace in our room they got scared and called the police they were investegating the whole room and said thers nothing wrong with anything and left It was fun and not fun at the same time. And in the morning her parents drove 2-3 hours and came took her home. That 3 day stay at Arates was so much fun and there was a lot happaning in that 3 days but of course we really enjoyed and had fun.

ԻՆՉՊԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԸ ԿՏԱՎՆԵՐ ՓՐԿԵՑ

«… Եթե այսօր Հայաստանի թանգարանը հպարտանում է իր մի քանի կտավներով, որոնք եվրոպական դպրոցներին են պատկանում, և Կորկանովի ու Ազգագրական Ընկերության հավաքածուներով, այդ բոլորի համար բացառապես պարտք են Հովհաննես Թումանյանի գործադրած ջանքերին: 1921 թ. Վրաստանի խորհրդայնացման առաջին օրվանից Թումանյանը մի կողմ կանչեց «Հայարտան» մի քանի վստահելի անդամների և ասաց.
— Էս անիրավները հայ ժողովրդին պիտի թալանեն թուրքերից էլ վատ: Ջահնամը-գոռը, հայ հարուստի փողն ու տունը թող առնեն, և նրանք արժանի են էդ վերաբերմունքին: Բայց պետք է աշխատել փրկել գեղարվեստական արժեքները: Դե, ձեզ տեսնեմ, ղոչաղներ, փնտրեք, գտեք, թե ուր ինչ կա և ինձ լուր տվեք: Մնացածը իմ գիտնալիքն է:
Եվ, իսկապես, Հովհաննեսը դարձավ նշանավոր քոնթրաբանդիստ ու գիշերով փախցնել տվեց Մանթաշևի, Մելիք-Ազարյանի, Միլովի և Պողարջյանի տներում գտնված արժեքավոր նկարները: Բայց իրերը փախցնելը քիչ էր, պետք էր դրանք փոխադրել Խորհրդային Հայաստան: Իսկ դա գրեթե անկարելի էր: Վրացիները Սադախլու կայարանում խուզարկում էին առանց բացառության բոլոր ճամփորդներին, թեկուզ նա լիներ Հայաստանի Ժողկոմխորհի նախագահը:
Այդ ժամանակ արդեն Ալեքսանդր Մյասնիկյանը եկել էր Կովկաս: Լինելով Հայաստանի կառավարության նախագահը, նա միևնույն ժամանակ կովկասյան Կարմիր բանակի ռազմահեղափոխական խորհրդի անդամ էր, և այդ վերջին հանգամանքի շնորհիվ նրա գնացքը խուզարկվելու վտանգից զերծ էր: Ու երբ այդ պարագան իմացավ Թումանյանը, դիմեց Մյասնիկյանին, որպեսզի այդ իրերը փոխադրեն Հայաստան: Մյասնիկյանը ոչ միայն համաձայնեց, այլև իր ավտոմեքենաներից մեկը դրեց Թումանյանի տրամադրության տակ, քանի որ այդ մեքենան էլ անձռենմխելի էր, որովհետև իր վրա կրում էր զինվորական խորհրդի զինանշանն ու դրոշը…»:

Հատված 1937 թ. հրապարակված «Մոտավոր անցյալեն» հուշագրությունից, որի հեղինակը ներականում է «Էջմիածինեցի» կեղծանունով:

Վերլուծություն

Այս հատվածը ներկայացնում է Հովհաննես Թումանյանի կերտած մեծագույն նվիրումը հայ մշակութային ժառանգության պահպանմանը: 1921 թվականին, երբ Վրաստանի խորհրդայնացման գործընթացը սկսվեց, Թումանյանը փորձել է կանխել հայ ժողովրդի գանձերի թալանը՝ հավաքելով trusted անձանց ու կազմակերպելով արվեստի արժեքների փրկություն։ Նա նաև համագործակցել է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի հետ, որպեսզի ապահովի այդ արժեքների տեղափոխումը Խորհրդային Հայաստան: Թումանյանի ջանքերի շնորհիվ, նույնիսկ հուզումնալից խուզարկումների ժամանակ, կարողացել են փրկել բազմաթիվ գեղարվեստական գործեր: Այս պատմվածքն ընդգծում է Թումանյանի նվիրումը և իր հայրենիքին կատարած ծառայությունը մշակույթի պահպանման գործում:

Հեվհաննես Թումանյանի ինքնակենսագրություն

Հովհաննես Թադևոսի Թումանյանը ծնվել է 1869 թվականի փետրվարի 19-ին (նոր տոմարով՝ մարտի 2-ին) Լոռու մարզի Դսեղ գյուղում։ Նրա ընտանիքը հայտնի էր իր հոգևոր ու կրթական ավանդներով․ հայրը՝ Տեր Թադևոսը, գյուղի քահանան էր, իսկ մայրը՝ Սոնան, բանաստեղծական հոգի ունեցող կին, ով մեծ ազդեցություն ունեցավ ապագա գրողի ձևավորման վրա։

Ստեղծագործական և հասարակական գործունեությունը

Թումանյանի ստեղծագործությունները կարճ ժամանակում գրավեցին ընթերցողների սիրտը։

Բացի գրական գործունեությունից, Թումանյանը ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նա միշտ ձգտում էր օգնել իր ժողովրդին և մասնակցել ազգային-մշակութային կյանքին։ 1899 թվականին նա հիմնեց «Վերնատուն» գրական խմբակը, որտեղ հավաքվում էին հայ նշանավոր գրողները՝ Ավետիք Իսահակյանը, Դերենիկ Դեմիրճյանը, Լևոն Շանթը և այլք։

Թումանյանի կյանքը լի էր դժվարություններով։ Չնայած իր մեծ վաստակին, նա հաճախ ֆինանսական խնդիրներ ուներ, իսկ հասարակական գործունեությունը երբեմն բերում էր նաև քաղաքական հետապնդումներ։

1921 թվականին նա ծանր հիվանդացավ և 1923 թվականի սկզբին մեկնել է Մոսկվա բուժման։ Սակայն հիվանդությունը հաղթահարել չկարողացավ և վախճանվեց 1923 թվականի մարտի 23-ին։ Նրա մահը մեծ կորուստ էր հայ ժողովրդի համար, բայց նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ապրել՝ դառնալով հայ մշակույթի անբաժանելի մասը։