Հանրահաշիվ

ա)(-2)(x+y)=-2x+-2y

բ)(7+3y-x2y)(-2xy)=-14xy-6xy2+2*x3y2

գ)3ab*(a2-a+1)=3a3b-62b+3ab

դ)2a(x+y)=2ax+2ay

ե)(x2+2xy+y2)(-12xy3)=-12x3y3-24x2y4-12xy5

զ)21a2b5(a3-4ab2-b2)=21a5b5-84a3b7-21a2b7

է)(-abc)(ab+ac+bc)=-a2b2c-a2bc2-ab2c2

ը)-ac(a+2c)=-a2c-2ac2

ա)2(a+b)+4(a+b)=2a+2b+4a+4b=6a+6b

բ)4(x-y)+7(x-y)=(4+7)(x-y)=11(x-y)=11x-11y

գ)4-2(x+1)=4-2x-2=2-2x

դ)2a-3(b-a)=2a-3a+3b=5a-3b

ե)2(a-b)-3(a+b)=2a-2b-3a-3b=-a-5b

զ)a(x-y)-b(x+y)=ax-ay-bx-by

է)3a2-a(3a-4b)-2(b-4a)=3a2-3a2+4ab-2b+8a=8a-2b+4ab

ը)2ab(a+2b)-3ab2(a-4)=2a2b+4ab2-3a2b2-3a2b2+12ab2=2a2b+16ab2-3a2b2

a(b-c)+b(c-a)+c(a-b)=ab-ac+bc-ba+ca-cb

a(b+c-bc)-b(c+a-ac)+c(a-b)=ab+ac-abc-bc-ab+abc+bc-ac

Հանրահաշիվ ամփոփում

b+b+ac+ac+ac=2b 3ac

2a2-3b+b-7a2-b=-5a2— 3b

xx+xx+x-2x=2x2-x

2a3+4a3-5a2+5a2=6a3

Ա)2a2+3a2+a2=6a2
Բ)6x3y-20x3y=-14x3y
Գ)2xy2-6x2y+4xy2-(-4x2y)=6xy2-10x2y
Դ)-2x3-3xy2+(-14x3)-8xy2=-16x3+(-5xy2)

Ա)2a+3b+a+5b=3a+8b
Բ)3x+8x+y+4y=11x+5y
Գ)12a-2a+3b-7b=10a -4b
Դ)24x+17y+x=25x+17y

Հանրահաշիվ ամփոթում

Խնդիր 5: Գինեգործն իր 420 դույլ գինուց վաճառեց 6 անգամ ավելի շատ, քան մնաց իր մոտ: Քանի՞ դրամ վաստակեց գինեգործը, եթե ամեն 5 դույլ գինու դիմաց նա վաստակեց 10000 դրամ:

Լուծում

X+6x=420

7x=420

x=420:7

x=60 դուլյլ մնագ

60*6=360դույլ վաճառեց

1000:5=20 դրամ մի դույլի գինը

360*20=7200դրամ Պատ՝. վաստակեց 7200 դրամ

Խնդիր 6: Երեք կիլոգրամ մանդարինի և մեկ կիլոգրամ բանանի համար վճարեցին 1500 դրամ: Պարզել, թե որքա՞ն է բանանի գինը, եթե բանանի մեկ կիլոգրամը մեկ կիլոգրամ մանդարինից թանկ է 260 դրամով:

3x+x+260=1500

4x=1500-260

4x=1240 x=1240:4

x=310 1կգ մանդարինի արժեքը

310+260=570 1կգ բանանի արժեքը

Պատ.՝ 1կգբանանի արժեքը 570 դրամ

Խնդիր 7: ա) Գտնել 48-ի 75%-ի և 30-ի 56 -րդ մասի տարբերությունը:
բ) Քանի՞ տոկոսով պետք է մեծացնել 30-ը, որպեսզի ստացվի 48-ից 25%-ով փոքր թիվ։

Ա)48:10075=36. 30:10056=16.8. 36-16.8=19.2

Բ)48:100*25=12. 48-12=36. 30-ը պետք է մեծացնել 2% որ ստացվի 36

Խնդիր 8: Երեք բանվոր երկու ժամում շարում են 3 մ2 պատ: Վեց բանվորը հինգ ժամում քանի՞ մ2 պատ կշարեն:

 3⋅30 :6=153

153⋅30 :6=15 մ2

Պատ՝.15 մ2

Խնդիր 9: Բալը գտնվում է բաժակի մեջ: Տեղափոխել լուցկու երկու հատիկ այնպես, որ բալը հայտնվի բաժակից դուրս:

Ամփոփում պատմության

1080թ-Ռուբեն Իշխանը հիմնադրեց կիլիկիայում հիմնադրեց հայկական իշխանութոյւ:

195-1100թ- Ռուբենին հաջորդեց նրա որդին Կոստանտիը, նա Վահկաբեռթը դարձրեց իշխանության կենտրոն:

1100-1129թ- Կոնստանտինին հաջորթեց որդին Թորոզ 1-ը:

1104 թ- Թորոզ 1 գրաեց Սիսը և Անարձավան:

1129-1137թ- Թորոզ 1 հաջորդեց նրա եղբայր Լեվոն է, նա գրավեց մըսիսը, ադանան, տարսոնը:

1145-1169թ-Թորոս 2

1169-1175թ- Մլեհ

1173թ- Մլեհը սիսը դարձրեց մայրաքաղաք:

1175-1187թ- Ռուբեն 3-րդ,  նա գրավեց կիլիկյայի արևմտյան հատվածները:

1187-1219- Լեվոն 2 Մեծագործ

1198թ Հունվարի 6-Տարսոն քաղաքում Լեվոն 2-րդ թագադրվեց:

1226-1270թ- Հեթում 1-ին

1254թ-Հեթումը և Մանգուխանը կնքեցին հայ մոնղոլական դաշինքը:

Հարցեր և առաջադրանքներ ամփոփում


1. Ինչո՞ւ  է այս տեքստում Աշոտ Ա-ին անվանել Խաղաղարար։ Ի՞նչ այլ պատվանուններով կարելի
է կոչել Աշոտ Ա-ին նրա գործունեությանը ծանոթանալուց հետո։

Աշոտ Ա-ին շատ մեծ գործ արեց անկախանալու համար։Աշոտ Ա-ն պահեց իրեն իսկական հայի պես և նա բոլորին միավորեց, որպեսզի ավելի հեշտ լինի պայքարելը Խալիֆայության դեմ։ Աշոտ Ա-ին շատ պատվաննուններով կորել օրինակ ` Անկախության հերոսը, Անկախության գլուխը և այլն։
2. Ի՞նչ տվյալներ կան թեմայի տեքստում, որոնց հիման
վրա կարելի է պնդել, որ արաբական խալիֆայությունը չէր ցանկանում թույլ տալ Հայաստանում
անկախ թագավորության ստեղծումը։

Արաբները հասկանում էին,որ եթե մենք անկախանանք կունենանք լավ հարաբերություններ Բյուզանդիայի հետ, քանի որ Բյուզանդիայի թագավորը ազգությամբ հայ էր։Նրանք այդքանը հասկանալով այնպես էին անում,որ մենք չանկախանանք։Այսպիսի իրավիճակում, երբ արաբական իշխանությունը Հայաստանում ձևական բնույթ էր կրում, և հայոց անկախ թագավորության վերականգնումը ժամանակի հարց էր, խալիֆայությունը, այնուամենայնիվ, փորձեց ոչնչացնել առավել զորեղ հայ իշխաններին և նրանց ձեռք բերած ռազմաքաղաքական հզորությունը։
3. Փորձի՛ր ներկայացնել այն զգացողությունները, որ
կարող էին ունենալ Հայաստանի տարբեր բնակավայրերի մարդիկ՝ իմանալով անկախ թագավորության վերականգնման և Աշոտ Ա-ի՝ թագավոր օծվելու
մասին։ Կարող ես գրել նկարագրությունը, նկարել
կամ ներկայացնել այլ կերպ։

Բնակիչների համար դա մի ուրիշ ուրախություն է,քանի որ նրանք այս պահին սպասում էին դարեր շարունակ և ի վերջո նրանք հասան իրենց ուզածին և դուրս եկան Արաբական Խալիֆայությանից և դարձան անկախ պետություն
4. Փորձի՛ր ներկայացնել այն պահը, երբ Աբաս սպարապետը մտնում է վրան և Ահմադին ցույց տալիս նրա
իսկ գրած նամակը դավադրության մասին։ Կարող
ես գրել նկարագրությունը, նկարել կամ ներկայացնել
այլ կերպ։

Այդ պահը ինձ թվում է շատ հետաքրքիր դրվագ է։Այդ պահին Ահմադը մտածում է,որ ներս է մտնում Աշոտը,բայց այդ պահին ներս է մտնում Աբասը և Ահմադին զարմացնում իր նամակով։Ոստիկանը ցանկանում է փախչել է,բայց անհնարին է,քանի որ Աբասի զորքը շրջափակել է վրանը։Ոստիկանին ձերբակալում են և Հայաստանից դուրս շպրտում։
5. Ինչպե՞ս կարող է յուրաքանչյուր մարդ Աշոտ Ա-ի դրական հատկանիշներն իր մեջ նույնպես ձևավորել։

Աշոտ Ա-ին ինձ թվում է,որ այդ ժամանակ այնպիսի հայ մարդ չկար,որ չսիրեր Աշոտին։Միայն,որ մենք բոլորս հիշում ենք,որ նա մեծ ջանքեր է գործադրել անկախության համար արդեն կարող ես քո մեջ ձևավորել դրական հատկանիշներ։
6. Որո՞նք են լավագույն թագավորի և լավագույն թագավորության հատկանիշները քեզ համար։ Ինչպիսի՞ն պետք է լինեն դրանք

Թագավորը պետք է լինի ինձ համար հզոր,ոչ մի բանից չվախեցող,Խելացի և ամենակարևորը ԼԱՎ ՄԱՐԴ։

Արաբական արշավանքները ԵՎ Հայաստանը անփոփում

Հարցեր և առաջադրանքներ
1. Ի՞նչ փաստեր են վկայում VII դարում արաբական
խալիֆայության ռազմական հզորության մասին

Արաբները այդ ժամանակ հասան իրենց հզորության գագաթնակետին նրանք աջ,ձախ բոլորին սպանդ էին անում

2. Արդյոք արաբական խալիֆայությունը նպատակ
ունե՞ր Հայաստանը նվաճելու հետ մեկտեղ նաև իր
կողմը գրավել հայ զինական ուժը։ Փորձի՛ր հիմնավորել պատասխանը՝ օգտվելով թեմայի տեքստից։
Այո ունեին, որովհետև ինձ թվում նրանք ունեին մի նպատակ գրավել ամբողջ աշխարհը բայց նրանց մոտ չստացվեց։
3. Ինչպիսի՞ տրամադրություններ էին առկա մարդկանց
շրջանում՝ կապված հայ-արաբական պայմանագրի
և բյուզանդական մեծ զորքի՝ Հայաստան մտնելու
հետ։ Օրինակ՝ ուրախություն, հնարավոր բարեկեցության նկատմամբ հույսերի արթնացում, կասկածամտություն, անվստահություն։ Ընտրի՛ր առաջարկված
տարբերակներից մեկը և հիմնավորիր կամ առաջարկիր քոնը։

Կասկածամտություն-Ես ընտրեցի այս պատասխանը, որովհետև շատ նախարարներ կային,ովքեր ցանկություն չունեին կնքել հաշտության պայմանագիր։
4. Փորձի՛ր ենթադրել, թե ինչպիսի գերակշռող կարծիքներ էին ձևավորված ժողովրդի շրջանում հետևյալ գործիչների նկատմամբ. Ներսես Տայեցի կաթողիկոս, Թեոդորոս Ռշտունի, Բյուզանդիայի կայսր

Կոնստանդ, արաբական խալիֆայության առաջնորդ-Կոնստանդը ինձ թվում է շատ նման է մեր թագավորներից Տիգրան մեծին, և նրա մասին ժողովուրդը (երևի) խոսում էր լավը։

Թեոդորոս Ռշտունի-Թեոդորոսի մասին ինձ թվում է խոսում էի ամենալավը, որովհետև նա շատ խիզախ էր և ոչ մի բանից չէր վախենում և ես կցանկանայի մենք ունենայինք այդպիսի սպարապետները ապագայում։

Ներսես Տայեցի կաթողիկոս-Ներսեսի մասին ես ինքս կխոսեի միջին ձևով այսինքն ոչ կքննադատեի և ոչ էլ կբարձրացնեի։
Համադրի՛ր այդ կարծիքները նրանց հանդեպ քո մեջ
ձևավորված տեսակետների, կարծիքների հետ։


5. Աշխատանք պատմական տեքստի հետ հատվածի
պնդումների 4-րդ կետում խոսվում է «օգնություն»
հասկացության մասին։ Եվս մեկ անգամ ընթերցի՛ր
այդ հատվածը և փորձի՛ր պատասխանել ստորև բերված հարցերին.
բ. Առհասարակ, ինչպիսի՞ն պետք է լինի իրական օգնությունը։
Օգնությունը այդ ժամանակներում միայն պետք է լիներ մարդկային։
գ, Արդյոք կարո՞ղ էր և պե՞տք էր առանց նախապայմանների, այսինքն՝ հայ հոգևորականությունից, իշխաններից, ամբողջ ժողովրդից որևէ բան պահանջելու,
Բյուզանդիան օգնություն տրամադրեր Հայաստանին։
Ոչ պետք չէր որևէ բան պահանջելու դու քեզ վրա պետք է վստահ լինես։
դ.Ունե՞ր արդյոք Հայաստանը օգնության կարիք:
Ոչ չուներ։

Հայաստանը VI դարում Անփոփում պատմության

1 Արևմտյան Հայաստանը և Հուստինիանոս I-ի
կառավարումը:

Հուստիանոս 1-ին դուր չեկավ, որ Արեվմտյան Հայաստանում կային հայ նախարարական տներ նա ստիպեց, օրենքը խաղտելով, որ այդ տները վերանան: Եթե առաջ հոր ունեցածը ժառանգաբար անցնում եր տղաին և մնում էր իշխզնական հող, ապա հիմա ժառանքություն էր ստանոըմ նաև աղջիկը: Աղջիկը պետք է պարտադիր օժիտ տաներ հոր ամբողջ ունեցվացկից:Կատարեց նոր վարչական բաժանում՝ ստեղծելով
Առաջին Հայք, Երկրորդ Հայք, Երրորդ Հայք, Չորրորդ Հայք վարչական միավորները: Տեղային կառավարումը հանձնեց զինվորականներին: Հայ ժողավուրդը ապսմաբում էր Հուստիանոսի դեմ, որովհետև շատացրել էր հարկերը և օրենքները ճնշող էին: Ամենա մեծ ապսպամբությունը տեղի ունեցավ 539 թվականին, որը գլխավորեցին Հովհաննես Արշակունին և նրա տղան Արտավանը; Հովհաննես Արշակունինին սպանեցին խնջույքի ժամանակ: Հուստիանոս 1նը, երբ իմացավ իր դեմ կազմակերպվող խռովության մասին , Արտավանին պաշտոնից հեռացնում է ու փակում իր պալատում: Այս ժամանակահատվածում Արևմտյան Հայաստանում նաև կար վտանգ կորցնելու հայոց լեզուն ու մշակույթը, որովհետև կային շատ արգելանքներ: Բայց հայ ժողովուրդը կարողացավ պահպանել կարևորը: