Պատմություն

1.Ներկայացնել 10 ամենակարևոր իրադարձությունները/ժամանակագրությամբ/:

Հիսուս Քրիստոսի ծնունդը – 1 թվակա Քրիստոնեության ընդունում — 301թ․
Հայոց գրեր — 405թ․
Բագրատունյաց տոհմի գահակալությունը — 885թ․ — 1045թ
1 խաչակրաց արշավանք – 1096թ․
Տիգարն մեծի գահկալությունը – մթա․ 95-55 թվականներ
Հռոմի հիմնադրումը մթա․ 753 թվական
Արաբական խալիֆայության գերիշխումը- 640թ․ -921թ․

Սելջուկ–թուրքերի բանակի առաջին ներխուժումը Հայաստան-1047 թ:

2. Ներկայացնել,հիմնավորել 5 թագավորների ամենանշանակալի, կարևոր գործողությունները:

Դավիթը չթողեց, որ Անին լինի Բագրատունիների տարածքում։

Աշոտ Երկաթը մենակ գնաց Սևանա կղծզի ապաշխարելու։

Աշոտ Բագրատունու (953-977) օրոք՝ 961 թվականին, Անին դառնում է համահայկական մայրաքաղաք։

3. Փաստերով հիմնավորել 5 ամենանշանակալից իրադարձությունները:

Սելջուկ-Թուրքերի ներխուժումը Հայաստան։

1․1047թ. սելջուկ-թուրքերի 20-հազարանոց բանակն առաջին անգամ արշավեց Հայաստան:

2․Այն ներխուժեց Վասպուրական և հասավ մինչև Բասեն գավառ: 

3․Ճանապարհին ավերեցին հայկական գավառները և սպանեցին շատ մարդկանց։

4․Հայերը դիմադրություն գրեթե ցույց չտվեցին թշնամուն, ինչը ավելի էր հեշատցնում նրա գործը։

5․Հայերը բացահայտ զինաթափված էին , Բյուզանդացիներն էլ խուսափեցին ռազմական օգնություն ցուցաբերել ։ 

4. Ներկայացնել  5 ամենակարևոր հայտնագործությունները:

Գործնական քերականություն

1․ Հոմանիշների հինգ զույգ առանձնացրո՛ւ:

Ընչազուրկ, հերսոտ, ընչաքաղց, ընթացիկ, սրընթաց, անընկճելի, արագընթաց, անկոտրում, դյուրաթեք, դյուցազնական, դյուրաբեկ, ճկուն, աղքատ, հերոսական:

Ընչազուրկ-աղքատ

Սրընթաց-արագընթաց

Դյուրաթեք-դյուրաբեկ-ճկուն

Դյուցազնական-հերոսական

Անընկճելի-անկոտրում

  1. Կետերր փոխարինի՛ր փակագծում տրված այնպիսի հոմանիշով,որ տեքստի ոճն ավելի վերամբարձ դառնա:
    Հին Բաբելոնի հարստությունն ու պերճությունը դեպի իրենց էին հրապուրում(ձգում, հրապուրում, քաշում) ճամփորդներին: Նրանք գալիս էին իրենց աչքերով տեսնելու քաղաքի …զարմանահրաշ (զարմանալի, զարմանահրաշ, սքանչելի, հիանալի) պարիսպները, որոնց վրայով մի քանի կառք կարող էր կողք-կողքի ընթանալ: Սակայն ճամփորդներին ամենից ավելի դյութում (գրավում, դյութում, ձգում, հրապուրում) էր Նաբուգոդոնոսոր թագավորի չքնաղագեղ (հիասքանչ, չքնաղ, հրաշազեղ, չքնաղագեղ) պալատը: Պալատի կողքին վեր էր խոյանում (բարձրանում էր, վեր էր խոյանում) ապշեցուցիչ մի կերտվածք (կառույց, կառուցվածք, կերտվածք, շինվածք)կախովի այգիները: Թագավորը դրանք գոյության էր կոչել (ստեղծել էր, շինել էր, գոյության էր կոչել) իր սիրելի կնոջ համար: Թագուհին մեդացի էր իր հայրենիքի զմրուխտ(կանաչ, զմրուխտ, անտառոտ) լեռներին ու անտառներին սովոր: տոթակեզ (շոգ, տոթ, տոթակեզ) ու անտառազուրկ Բաբելոնում կարոտում Էր Մեդիայի լեռնային անտառների զեփյուռին (զեփյուռին, հովին, քամուն) ու ստվերին: Կնոջ թախիծը (տխրությունը, թախիծը, վիշտը) փարատելու (պակասեցնելու, նվազեցնելու, փարատելու) համար Նաբուգոդոնոսորը որոշեց նրան կարծես լեռներից բերված ամբողջ մի օազիս ընծայել (պարգևել, ընծայել, նվիրել): Եվ կամարակապ չորս հարկերից բաղկացած լայն աշտարակի վրա ստեղծվեցին աշխարհահռչակ (հայտնի, աշխարհահռչակ, ծանոթ) կախովի պարտեզները: Հասարակ մահկանացուների (մահկանացուների, հողածինների, մարդկանց) համար պարտեզներն անմատչելի էին. չէ՞որ դրանք արքայական (թագավորական, արքայական) պալատի բարձր պարիսպների ետևում էին, իսկ մուտքը պահպանում էր սարսափազդու (ահարկու, սարսափելի, ահավոր, սարսափազդու) պահակախումբը: Այդպիսի պարտեզներ ամբողջ աշխարհում ոչ մի տեղ չեն եղել, դրանք հրաշալի (շատ լավ, հիանալի, հրաշալի) էին մտածված և հեքիաթային գեղեցկություն (սիրունություն, գեղեցկություն) ունեին, իզուր չէ, որ աշխարհի յոթ հրաշալիքների շարքում էին:

3.դարձվածքներով նախադասություններ կազմի՛ր:

Մտքի ծովն ընկնել, լեզուն փակ պահել, հինգ մատի պես գիտենալ, թևերը ծալած նստել, էժան պրծնել, արցունքները կուլ տալ:

Նա ընկավ մտքի ծովը ու մոռացավ ամեն բան։

Նա լեզուն փակ պահեց և ոչ ոք չիմացավ դրա մասին։

Նա հինգ մատի պես գիտի այս քաղաքը։

Մենք աշխատում էինք, իսկ նա թևերը ծալած նստել էր։

Ես էժան պրծա այդ աղետից։

Նա արցունքները կուլ տվեց և գնաց առաջ։

Անդրանիկը մտքի ծովն էր ընկել։

Տղան փորձում էր լեզուն փակ պահել,քանի որ չէր կարողանում արտահայտել իր մտքերը։

Մայրը իր տղային հինգ մատի պես գիտեր։

Հայկազը չէր աշխատում և իր ձեռքերը ծալած նստած էր իր տանը։

Գողը էժան պրծված և չմատնվեց։

Աղջիկը արցունքները կուլ էր տալիս,քանի որ ամաչում էր մարդկանցից։

  1. Տրված խմբերի գոյականները հոգնակի դարձրու և բացատրի՛ր օրինաչափությունը:

Ա Ուժ, տարր, ծով, նավ, կույտ, բերդ, շենք: միավանկ է և դրա համար գրում ենք եր-ով։

Ուժեր,տարրեր,ծովեր,նավեր,կույտեր,բերդեր,շենքեր։

Բ. ճանապարհ, գաղտնիք, հրաշք, մեքենա, շրջան, շինություն, նավահանգիստ: Բազմավանկ է և դրա համար գրում ենք ներ-ով։

Ճանապարհներ,գաղտինքներ,հրաշքներ,մեքենանաներ,շրջաններ,շինություններ,նավահանգիստներ։

Գ. Գառ, դուռ, մատ, մուկ, թոռ, ձուկ, լեռ, բեռ:

Գառներ,դռներ,մատներ,մկներ,թոռներ,ձկներ,լեռներ,բեռներ։

Դ. Աստղ, արկղ, վագր, անգղ, սանր: մեկուկես վանկանի բառեր են որի ը-ն երկրորդ վանկում է։

Աստղեր,արկղեր,վագրեր,անգղեր,սանրեր

Ե. Ծովածոց, սուզանավ, դաշտավայր, շնագայլ, հեռագիր, լրագիր:

Ծովածոցեր,սուզանավեր,դաշտավայրեր,շնագայլեր,հեռագրեր,լրագրեր։

Զ. Քարտաշ, գրագիր, լեռնագործ, բեռնակիր:

Քարտաշներ,գրագիրներ,լեռնագործներ,բեռնակիրներ։
է. Մարդ, կին:

Մարդիկ,Կանայք։

5.Բառերը, քանի ձևով հնարավոր է, վերադասավորի´ր, որ ամեն անգամ մի բան կարևորվի:

Կենսաբանների փորձերից ձանձրացած դելֆինները հացադուլ են հայտարարում:

Դելֆինները հացադուլ են հայտարարում փորձերից ձանձրացած կենսաբանների

Դելֆինները բաց ակվարիումից դանդաղ լողում էին դեպի ազատություն:

Դեպի ազատություն լողում էին դանդաղ բաց ակվարիումից Դելֆինները։

Գերմանացի մի կոնստրուկտոր մթության մեջ տեսնող և հաչող արհեստական շուն է պատրաստել:

Մթության մեջ տեսնող և հաչող արհետական շուն է պատրաստել Գերմանացի մի կոնստուկտոր։

Շոտլանդիայի և Նորվեգիսւյի բնակիչները «ծովատառեխի անձրևի» բազմիցս ականատես են եղել:

«ծովատառեխի անձրևի» բազմիցս ականատես են եղել Շոտլանդիայի և Նորվեգիայի բնակիչները

Հնդկաստանի բնակիչները ութ հարյուր լեզվով ու բարբառով են խոսում:

Ութ հարյուր լեզվով ու բարբառով են խոսում:

Օձի թույնը բժշկության մեջ շատ արժեքավոր է Հնդկաստանի բնակիչները

Ծայրին փոքրիկ լամպ ունեցող ինքնահոսներ են թողարկվում Ճապոնիայում:

Ճապոնիայում թողարկվում են ծայրին փոքրիկ լամպ ունեցող ինքնահոսներ։

6.Նախադասությունների մեջ շարադասության (բառերի դասավորության) սխալ կա, ուղղի՛ր:

Բարձր ու Երկարաձիգ գորտն սկսեց կռկռալ:

Երկարաձիգ գորտն բարձր սկսեց կռկռալ:

Աղմուկի միջից հուսահատ մեզ էին հասնում օգնության կանչերը: Հայտնվեցին միանգամայն յուրահատուկ իրիկնային ձայները` ռիթմիկ գվվոց ու բարձր, բեկբեկուն մռնչյուն:

Հայտնվեցին միանգամայն յուրահատուկ իրիկնային ձայները` ռիթմիկ գվվոց ու բարձր, բեկբեկուն մռնչյուն:Աղմուկի միջից հուսահատ մեզ էին հասնում օգնության կանչերը:

Քարացած նայում էր իրիկնային տերևների ու թփերի տարուբերումին, կարծես առաջին անգամ էր տեսնում:

Քարացած նայում էր կարծես առաջին ագժնգամ էր տեսնում իրիկնային տերևների ու թփերի տարուբերումին։

Արահետը ոչ թե գնում էր դեպի գյուղը ուղիղ գծով, այլ շարունակ ծառերի մեջ գալարվելով:

Շարունակ ծառերի մեջ գալարվելով արահետը ոչ թե գնում էր դեպի գյուղը այլ ուղիղ գծով,

Սա հսկայի այն կոշիկն է, որը հաղթեց դևերին ու հետ բերեց աղջկան:

Սա այն կոշիկն է,որով հսկան հաղթեց դևերին ու հետ բերեց աղջկան։

Տեսանք ավտոբուսի այն վարորդին, որով եկել էինք:

Տեսանք այն վարորդին ավտոբուսի,որով եկել էինք։

Ինչ է արժեքը: Մարդը որպես արժեքը։

  • Բացատրել Ի՞նչ եք հասկանում արժեք ասելով:

Ընդհանուր, արժեքի սահմանումն այսպիսին է՝ այն այս կամ այն առարկայի հատկանշի, երևույթի նշանակության սուբյեկտիվ գնահատումն է։ Արժեքների համակարգը շատ է ազդում մարդու անձին և առօրյա սոցիալական գործունեության կողմնորոշիչների համատեքստում։ Լինում են նյութական արժեքներ և հոգևոր արժեքներ։

  • Թվարկեք մի քանի կարևոր արժեքներ:

Կարևոր արժեքներ կարող են լինել ցանկացած իրերը, որոնք ինչ-որ կարևոր նշանակություն են կրում։ Ինձ համար արժեքը դա իմ ծնողներն են, իմ ընտանիքը, իմ հայրենիքը, որի սահմանները ես կպաշտպանեմ հետագայում և հպարտ կլինեմ դրանով։ Արժեք է ինձ համար իմ պետականությունը, իմ պետական խորհրդանիշները, քանի որ դրանցով է տարբերվում մեր պետությունը, մեր հայրենիքը և մենք՝ ինքներս։

  • Ձեր կարծիքով այս կամ այն արժեքը  գնահատելու, կարևորելու համար անհրաժեշտ է արդյոք գիտելիքների որոշակի պաշար կամ կենսափորձ:

Իմ կարծիքով ամեն մարդ պետք է արժեքը գնահատի իր գիտելիքի չափերով։ Այսինքն այստեղ գիտելիքը նույնպես դեր ունի, քանի որ առանց գիտելիք մարդ կարող է կայացնել շատ անիմաստ, անճիշտ որոշում, որը հետո կարող է բերել վատ հետևանքների։ Ինչ կախված է արժեքի հետ, այստեղ նույնպես հարկավոր է բավարար չափով խելք ունենալ, որպեսզի ճիշտ դատել, թե չէ ամեն ինչն էլ կարող է արժեքավոր լինել։ Արժեքավորը միայն թանկ իմաստը չէ, արժեքավոր արժեք ունեցողն է, իմաստ ունեցողն է, որն ամեն մարդու կյանքի մեջ ունի տարբեր ֆունկցիաներ։ Գիտելիքը սահմանվում է տարիքային։ 

  • Թվարկեք արժեքներ, որոնք չեն կորցնի իրենց նշանակությունը:
  • Հայրենասիրությունը
  • Հայոց բանակը
  • Հայրենիքը
  • Պետական խորհրդանիշները
  • Պետականության անկախությունը
  • Հայրենիքի ազատությունը և անկախությունը
  • Ընտանիքը
  • Ծնողները
  • Քաջարի ու արի զինվորները

Թվարկածները կարող են թվալ տարօրինակ, բայց դա է իսկական արժեքը։ Քանի, որ մեր պետականության, մեր հայրենիքի, անկախության և ազատության համար պայքարել են հազարավոր մարդիկ, որոնց գործը հավերժական մնացել է և՛ պատմության գրքում և՛ մեր սրտերում։ Ծնողները, մեր մայրերը, հայրերը նույնպես արժեք են, քանի որ հենց իրենք են մեզ կյանք նվիրում, սովորացնում են տարբերել ճիշտն ու սխալը, սովորացնում են լինել շնորհքով, բարի, աշխատասեր ու դաստիարակված։ Սրանք են իսկական մարդկային արժեքները։

Արևելյան ԵՎրոպա

1․ Ներկայացնե՜լ Արևելյան Եվրոպայի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները։

Արեւելյան Եվրոպա տարածաշրջանն ընդգրկում է 9 պետություն, որոնք հավաք տարածքով ձգվում են Բալթիկ ծովից մինչեւ Սեւ ծով: Նրա ընդհանուր տարածքը 1,7 մլն. քկմ է, որտեղ ապրում է 155 մլն. մարդ;
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Արեւելյան Եվրոպայի երկրներում հաստատվեցին սոցիալիստական կարգեր: Իրականացվեցին սոցիալտնտեսական փոփոխություններ: Այդ երկրներն հասան որոշակի տնտեսական հաջողությունների: Համաշխարհային արդյունաբերական արտադրության մեջ նրանց բաժինը հասավ 12-13 %-ի:

2․ Բնութագրե՜լ տարածաշրջանի ժողովրդագրական իրավիճակը։

Տարածաշրջանի այսպիսի իրավիճակը ստեղծվել է անցյալ դարի 90-ական թվականներին։ Արևելյան Եվրոպայի աշխարհագրական դիրքն ընդհանուր առմամբ բարենպաստ է։ Երկրների մեծ մասը (բացառությամբ՝ Չեխիա, Սլովակիա, Հունգարիա, Մոլդովա, Բելառուս) անմիջական ելք ունեն Ատլանտյան օվկիանոս։

3․ Ուսումնասիրե՜լ Արևելյան Եվրոպային որևէ երկրի քաղաքականության, գիտականության և մշակույթի բնագավառներում հայազգի առնվազն երեք գործչի թողած ավանդը։

4․ Աշխարհի օգտակար հանածոները քարտեզով որոշեք, թե՜ արևելաեվրոպական երկրներից, որո՞նք են ամենահարուստը.

  • քարածխով և գորշածխով,
  • նավթով և բնական գազով,
  • գունավոր մետաղների հանքաքարով,
  • քիմիական արդյունաբերության հանքային հումքով:
  • Հանքային ռեսուրսների ո՞ր տեսակներով են ապահովված բոլոր երկրները և ո՞ր տեսակները չեն բավականացնում դրանց մեծ մասին: 

5․ Բնութագրե՛ք  90-ական թթ. սկզբներին Արևելյան  Եվրոպայի երկրների տնտեսաաշխարհագրական դիրքի որակական և քանակական փոփոխությունները:

6․ Տվե՛ք 1) Լեհաստանի, 2) Չեխիայի և Սլովակիայի, 3) Հունգարիայի և Ներբեռնել Ռումինիայի, Ուկրաինայի և Բելառուսի (կամ ըստ ընտրության երկու այլ երկրների) ՏԱԴ-ի համեմատական բնութագրերը: Որոշե՛ք այն գծերը, որոնք, ձեր կարծիքով, տնտեսության համար ունեն առավել կարևոր նշանա-կություն:

7. Ինչու՞ սոցիալիզմի համակարգի փլուզումից հետո Արևելյան  Եվրոպայի բնակչության ազգային կազմն ավելի միատարր դարձավ: Ի՞նչ ուղղություն ունեն ներքին և արտաքին գաղթերը:

8. Ձեր կարծիքով որո՞նք են Արևելյան  Եվրոպայի երկրներում «անցումային տնտեսության» հիմնական դժվարությունները: Կարո՞ղ եք նշել լուծման ուղիները: 

Мой день

Меня зовут Артур. Мне 8 лет. Я учусь в школе. Я просыпаюсь в 7

часов утра: одеваюсь, умываюсь, завтракаю. В 8 часов я еду вшколу на автобусе. В 9 часов начинаются мои уроки. В 2 часа явозвращаюсь домой, обедаю. Два раза в неделю я посещаю урокирисования /танцы, пение…/. В 7 часов я ужинаю, затем читаюкниги, играю в разные игры, смотрю телевизор.

Вопросы и задания

Grammer english

2. Grammer question tags

A. complete these sentences from the dialogue in exersise 1b. Then listen to the part of Morgan and Jenie’s conversations again and check your answers.

  1. You’re Canadian, aren’t you ?
  2. Its smaller in USA isn’t it?
  3. It isen’t Vancouver isn’t it?
  4. Cities in the USA are much biger aren’t they?
  5. Youv’e been there, haven’t you?
  6. Wow. You dont know much about Canada at all have you?

B. All the questions in exersise 2a have ‘tags’ at the end. ‘Tags’ are short questions wich we use to check facts or make conversations. Complete the rule.

Wich positive statments, we usually use a nagitive question tag. It isen’t Vancouver, is it?

With be, modal verbs (can,must,should,will,might), have got and the present pergect, we repeat the auxility verb in the tag. You’ve been there, haven’t you? with all other verbs, we use/dos (present simple) or/ didn’t (past simple). people speak grench in Canada too don’t they?

B. Mach the statments and the tags

  1. he’s Amarican isn’t he?
  2. She dosen’t like me dose she?
  3. She can com with us can she?
  4. Thay aren’t from Canada are they?
  5. Thay’re from the USA, aren’t they?
  6. Your favourite food is pizza isen’t is?
  7. She won’t be at the party will she?
  8. You dont know my sister do you?
  9. You’ve been to Italy have you?
  10. You havn’t got a brother havn’t you?

D. Write the question tags.

  1. He saw us diden’t he?
  2. Thay dont live here, do they?
  3. She likes chocolate dose she?
  4. You can’t come to the party can you?
  5. Thay went to Ney York diden’t they?
  6. She gose to school, dose she?
  7. You’ve seen that film haven’t you?
  8. She hasen’t done that hasen’t she?

3. Pronunclation turn to page 110.

4. Speak

A. Work in groups of four. Ask each other these questions. Dont write the answers.

What time did you go to bet at the weekend?

What do you usually eat for breakfast?

What did you have dor dinner last night?

How often do you go to the cinema?

Have you eaver been to london/

Can you walk on two hands?

C. Work with a partner. Use the words below to make sentences sbout him/her that you think are true. then add tags to make them into questions to ask your partner.

You dont like chineses food, do you?

Chines food

14 years old

besketball

a flat

english

the USA

sister

swim

The lazy man and God’s plan

Once upon a time, there was a very lazy man who would always look for an easier way to feed himself. One day while he was searching for something to eat, he saw the fruit farm. He looked around and didn’t see anyone guarding the fruits on the tree, so he quickly decided to steal some fruits. But as soon as he walked into the farm and started to climb the tree, the farmer saw him and started coming at him to catch him. The lazy man saw the farmer coming at him with a stick, he got afraid and ran towards the forest nearby and went inside it to hide.

After some time when he felt he started to move on from the forest and while passing through, he saw the wonderful scene. There was a fox. It had only two legs and still was crawling on them happily. The lazy man thought, how can this fox stay alive in such condition?! The fox can’t run, how he must be able to feed himself or stay alive from the threat of other animals.

Suddenly, he saw the lion coming towards the fox with a piece of meat already in his mouth. All the animals ran away and the lazy man climbed up on the tree to save himself but, the fox stayed there only, he didn’t have the ability to run on two legs. But what happened next surprised the lazy man. The lion left a piece of meat which was in his mouth for the fox!

The lazy man felt happy seeing god’s play. He thought the god who is the creator of all, always has a plan set to take care of what he created. He felt that god must have something planned for him too. So, he left that place and sat somewhere away alone waiting for someone to feed him too. As time starting to pass, he kept looking at the road, waiting for his food. He waited there for 2 days without any food! Finally, he couldn’t bear the hunger and started to leave.

He met an old sage (a wise person famed for wisdom) on the way. He told everything happened to the sage. The sage first gave him some food and water. After having it, the lazy man asked the sage, “oh wise one, the god had shown his mercy on the crippled fox, but why the god was so cruel to me?”

The old sage with a smile said, “True that the creator has a plan for everyone. You are obviously a part of the god’s plan. But Son, You took his sign in a wrong way. He didn’t want you to be like the fox. He wanted you to be like the Lion”.

Moral: Often we misunderstand the signs. God has given everyone a strength and ability to do their part. Always learn to see the things in a positive way and see yourself in a strong position to help the ones who need. Don’t go for the easy choice. Make a right choice.

Արատեսյան պատում

Ես ուրբաթ որը գնացի Արատես, 3 օրով ընկեր Արևիկի հետ։ Մենք ճանապարհին Եկեղեցի մտանք, երգեցինք եկեղեցական երգեր, աղոթեցինք, ճանապարհին կանգնեցինք հաց կերանք։ Արատես որ հասանք հոգնած եինք։ Հաջորդ որը մենք առավոտյան դուրս եկանք մարզանքի,հետո Նախաճաշեցինք, նախաճաշից հետո դուրս եկանք մաքուր օդի ժամանակ անցկացրեցինք սեղանի խաղեր խաղացինք հետո գնացինք ավագ դպրոցի մոտ և տեսանք Ռեքսի [արատեսի շունի ] ձաքերը։ Իրականում արատեսում շատ գեղեցիկ է ծառերը գունաթափվել եին, բնությունը, խոտերը, կանաչ։ ես շատ եմ սիրում արատեսը և անհամբեր սպասում եմ երբ եմ նորից գնալու արատես։