Գործնական քերականություն

1․ Տրված բառերից նոր բառեր կազմի՛ր -ոց (-նոց, -անոց) ածանցով:

ա) Ծաղիկ, հյուր, ավազակ, մեղու:

ծաղիկ-ծաղկանոց

հյուր-Հյուրանոց

ավազակ-ավազականոց

Մեղու-մեղվանոց

բ) Գոգ-գոգնոց

ձեռ-խեռնոց

մատ-մատնոց

զ) Կապել-կապոց

խարտել-խառտոց

սփռել-սփրոց

դ) Դրամ-դռամանոց

կիլոգրամ-կիլոգրա

մետր-մետրանոց

Դրամ-դրամանոց

կիլոգրամ-կիլոգրամանոց

ե) Խշշալ-խշշոց

մռնչալ-մռնչոց

զռռալ-գռռոց

ոռնալ-որնոց

2․ Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով բաղադրի՛ր (բադադրալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ:

Ա. Հյուսիս, լեզու, հայր, դրախտ, տոն, նկարիչ, մեղ(ք), հարս(ն), օտար, բազում, բն(ական), հան(ել), հաս(նել), դր (դնել), շահ(ել), պահ(ել):

Բ. Ույթ, ածո, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն:

Հյուսիսային, լեզվական, հայրական, դրախտային, տոնական, նկարչական, մեղավոր, հարսնացու, օտարական, բազմանի, բնություն, հանույթ, հասանի, դրական, շահաոր, պահածո։

3․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Մարդատար գնացքը կարո՞ղ է քսանմեկ րոպեում կտրել անցնել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները՝ Խաղաղ օվկիանոսից մինչև Ատլանտիկն: Դա նույնիսկ ինքնաթիռով հնարավոր չէ: Բայց ամերիկյան մի համալսարանի գիտնականներ պնդում են, որ այդ իրագործելի է: Մի ագգային գիտաժողովում նրանք ստորերկրում նոր փոխադրամիջոցի նախագիծ են ներկայացրել:

4․ Ընտրի՛ր փակագծում գրված տարբերակներից մեկը։

… (ինքնագլուխ, անկաշկանդ, ազատ, անկախ) ոճի ըմբշամարտին հատուկ է… (հնարների, հնարքների, գյուտերի) ազատությունը: Ասենք՝ թույլատրվում է… (իրավունք է տրվում, արտոնվում է)բռնել մրցակցի ոտքը, ոտք գցել, … (շրջել, թավալել, գլորել, գցել): … (ընտիր, դասական, օրինակելի) ոճի մարզիկը ոտքով … (գյուտերի, հնարքների, հնարների) դիմելու … (իշխանություն, իրավասության, իրավունք) չունի: Երբ նորից … (ծնվեցին, կյանք մտան) օլիմպիական (մրցումները, խաղերը), դրանց ծրագրում … (տեղ գրավեց, տեղավորվեց, տեղ գտավ, արտահայտվեց) դասական ըմբշամարտը:Սկզբում քաշային … (անջատումներ, ճյուղավորումներ, բաժանումներ) չկային:

5․Տրված բառազույգերի բաղադրիչները տեղափոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր: Տրված և ստացված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր:

Օրինակ՝

ամփոփաթերթ, ծաղկագիր — ամփոփագիր, ծաղկաթերթ:

Ծովասուն, ձեռնամարտ: Ծովամարտ, ծեռնասուն

Բևեռախույզ, երկրամերձ: Բևեռամերձ, երկրամերձ

Ձկնակեր, մարդավաճառ: Ձկնավաճառ, մարդակեր

6․ Հնչյունափոխված արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց անհնչյունափոխ ձևերը և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Պատկերազարդ- պատկեր- զարթ

բազկաթոռ- բազում- աթոռ

ոսկեվառ- ոսկի-վառ

մաքսանենգ-

կաղնեփայտ- կաղին- փայտ

գրկել

լեռնաշղթա- լեռ- շղթա

պատուհան- պատ-հան

ամառնամուտ,ամառ-մուտ

մարդամոտ- մարդ-մոտ

ժամացույց-ժամ-ցույց

հողագունդ-հող-գունդ

ջերմանավ, ջերմ-նավ

սրտապատառ-սիրտ-պատառ

ցուցանակ-ցույց-նակ

սիրառատ-սեր-առատ

գինեվաճառ-գինի-վաճառ

գերեվաճառ-

բարեգութ- բարի-գութ

մատենագիր,

լուսամուտ-լույս-մուտք

7․ Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:

Պոչավոր մի կենդանի էր գալիս:

Չգիտեի, որ այդքան ուժեղ հսկա ես:

Այդտեղ որսորդները երկոտքանի զարմանալի կենդանի են տեսել:

Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը երկար էր, գույնն էլ՝  դեղին:

Հայր՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի:

Որպես բարեկամ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:

Եղբոր պես օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես:

Թշնամու պես եք խոսում:

Հարցը լավ ճևով լուծեց ու գնաց:

8․ Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Առանց սահման հզորություն ու անսանձ գոռոզություն ուներ Թեմուրը: Միջին դարի ոչ մի քաղաք չէր կարող համեմատվել նրա նոր մայրաքաղաքի հետ: Ճարտարապետի ձին մի օր կորել էր այդ քաղաքի ամենից մեծ և մեկ ամիս որոնումներից հետո հազիվ գտնվել: Թեմուրն իր մայրաքաղաքի՝ Սամարղանդի շրջակա տարածություններ անվանել էր Բաղդադ, Կահիրե, Դամասկոս, որ աշխարհի մեծագույն քաղաքները որպես նշան չունեցող գյուղեր տեսներ: